Tseku

Эх орондоо л очихсон баримтат киноны тэмдэглэл

Эх нутаг элгэн садан монгол түмнээ орхин харь нутгийн оронруу амьдралын төлөө хар ажил гололгүй бяцхан үрсээ үлдээгээд одох аав ээж, сурч боловсорч эх нутагтаа сайн хүн болноо хэмээн доглон нулимтай одох хүний алаг үрс, гадны улсруу хүнд өвчинтэй тэмцэж яваа тэр ард иргэд энэ бүх хүн эх нутгаа ижий ааваа үр хүүхдүүдтэйгээ уулзах догдлол өдөр бүр байдаг. Даанч санаснаар болохгүй зүйл гэж хорвоо дэлхийд их тулгардаг нь харамсалтай. Энэ их зүйлийн хажуугаар 2020 онд Covid19 гэх цар тахал гарснаар дэлхий нийтийг цочирдуулж хөл хорио тогтоосон. Агаарын болон, зам тээвэр, зорчих хөдөлгөөн хааж эд юмс хомсдож үймээн самуун дэгдсэн яг л дайн шиг. Үр хүүхдээ, ээж аав, найз нөхөдөө энэхүү өвчнөөр алдаж салах ёс гүйцэтгэх боломжгүй хэмээн хэлэх ямар аймшигтай хүнд цохилт гэж санана. Би ч мөн адил 2021 оны 7 сард эмээгээ цар тахалын аюулаас сэргийлж чадалгүй алдаж билээ тухайн үед Хэнтий аймагт ид дэлгэрч байсан үе орж гарах хөдөлгөөн хаачихсан тал талдаа гэрийнхэн маань өвдөж уйлж цөхөрч байхыг нүдээрээ хараагүй ч чихээрээ сонсож бэтгэрэх ямар аймшигтай гэж санана. Эх орондоо очихсон баримтат кино маань хилийн чанадад гацсан ард түмний цөхрөл, итгэл найдвар, туулсан зам нүдээрээ үзэж чихээрээ сонссон тэр харуусал, хагацлыг өгүүлсэн олон хүний сэтгэл хөдөлж олон зүйлийг бодогдуулсан бүтээл болсон байна. Хаалтын өдөр нь очиж үзэхэд дотроо бол баримтат кино үзэх юм уу хэмээн нилээн сэтгэл дундуур танхимруу орсон 6 дугаар танхимын бүх суудал дүүрсэн байсан. кино эхлээд шууд л миний сэтгэл эмзэглэж нүднээс нулимс урсаж билээ. Яагаад гэвэл миний амьдралын бодит жишээ байсан болохоор. Танхим дахь хүний тал хувь яг л нулимаа арчаад сууж байсансан бас л тэний бодит жишээ байх. Харин кино дуусаад орчныг ажиглахад нам гүм нэг нэгнээ хайрласан халуун дулаан уур амьсгал тэнд өрнөсөн. Би ийм сайхан уран бүтээл үзсэндээ үнэхээр баяртай байна.

гэр бүл

Цагаан даашинзтай гэнэн харцтай тэр бяцхан охин бол би. тэр жилийн зуны эхэн сард өвөө, эмээ, ээждээ аз жаргал нь болон мэндэлсэн. Айлын ганц охин өвөө эмээгийн бурхан нь л гэж хүмүүс ярьцгаадаг. Өвөөгийнхөө энгэрт эмээгийнхээ энхрийлэлд л ээжийнхээ хайранд өссөн тийм л нандин охин нь. Өвөө эмээ 2 минь 11 хүүхэдтэй. Ээж доороо 2 дүүтэй дээрээ 4 ах 4 эгчтэй бас л хайран дунд өссөн охин. Ингээд миний бага насны тодхон санаж байгаа үерүү эргэн очье. Нилээн эрх танхил болохоор хүнээс үг сонсож үзээгүй л өссөн. Өвөө минь нилээд ажилсаг болохоор хөл нуруугаа өвдөхийг үл анзааран тэрэг түрээд аргал түүнэ. (хөгшин хүмүүс зүгээр сууна гэж байхгүй шүү дээ) Хаврын тогтуухан өдөр ээжид загнуулаад гэрийн хаяа налаад уйлаад сууж байхад өвөө минь урд хаалга тачигнуулан тэргэн дээр дүүрэн шуудай аргал түүгээд орж ирэв би ч шартай болохоороо нулимс урссаар л суулаа өвөө миний дэргэд ирээд яасан миний охин хэн загнасан гэж хэлж дуусаагүй байхад ээж гээд уйлтал өвөө гэрлүү ороод ээжийг загнаж байгаа нь гэрийн хананы цаанаас бүдэг бадаг сонсогдоно өвөө ээжийг загнаж дуусаад гэрийн хаалгаар гараад алив явья миний охин гээд шуудайтай аргалаа буулгаад хэдэн шуудай өвөртөө хийгээд бид 2 голын зүг явлаа би ч гаднаа нүднээсээ том том нулимс урсгаад тэргэн дээр суугаад явьж байхдаа дотроо дайнп ялсан баатар шиг нь явсан өвөөтэйгөө үлгэр ярьна нууцаа ярьна. нэг удаа 4 дүгээр анги байсан шиг л санагдаж байна манай суманд том баавгай гээд нохой байсан тэрийг сулархаар урд 3 эгнээний хүүхэд байтгуай том хүмүүс хүртэд айдаг байсан тэгтэл орой хичээлээ тараад явж байсан нөгөө нохой суларчихсан харагдаж байна би ч дотроо нохойны хоол болжээ гэж бодоод алхаад л байсан гэтэл хэвтэж байсан нохой босоод л надруу хуцаад л ирлээ би ч явган суугаал гартаа шороо бариад уйлж өглөө тэгтэл хажуу хашааны ах гарч ирээд намайг хүргэж өгч байсан гэртээ ороод л уйлтал өвөө бүдүүн мод аваад хаана байна тэр нохой өвөө нь дахиж дайрахгүй болгоод ирье гээд л гарсан тэр үе л надад ямар их аз жаргалтай байсан юм бэ гэж санагддаг өвөөг эзгүйд ээж орлоно цасан шуурганаас дээл өмсөөд эсгиф гуталтай намайг үүрээд цэцэрлэгрүү маань хүргэж өгдөг ээжийг хөмсөг сормуус цантчихсан байхад би цэцэрлэгрүүгээ халууцаад л ордог байлаа. эмээ минь харин өглөө эртлэн босоод намайг дааруулахгүйн тулд галаа түлээд цайгаа чанаад хоол ундаар хэзээ ч таслаж байгаагүй эмээгийнхээ чанасан тэр аагтай цайг одоо дахиад уух юмсан😭 амьдралын жам ёсоор өвөө эмээ 2 ийгөө хэд хэдэн жилийн зайтай алдаж хүн хүнээр дутна гэдгийг зүрхэндээ өвдөлт мэдэрч хоолойндоо нулис зангируулан тэр аймшигт өдрүүдийг давсан одоо ч маш их санаж байна надад л өгөх гэж хадгалж байсан чихэр хичээлдээ явлаа гээд замын унаанд суухад авдарнаасаа мөнгө гарган миний охин удахгүй ирнэ биздээ хэмээн үнсээд үлдсэн эмээгээ маш их санаж байна. асар их өвдөлт мэдэрч байхдаа намайг айчихвы гэж миний охин өвөө нь зүгээрээ гээд хэлж байсан үг дээлэндээ том том 24 ийн чихэр өвөртлөчихөөд намайг ирхийг хүлээж суудаг өвөөгөө маш ихээр үгүйлж байна одоо надад ээж гэдэг бурхан бий ээж минь миний баатар миний хамгийн том хайр хэзээ ч хайраад дутаж өсөөгүй ганцхан надад л бүх амьдарлаа зориулж намайг л зөв замруу чиглүүлэх гэж өөрийгөө ч үл хайхран тэмцдэг гайхалтай эмэгтэй би өдөр бүр өвөө эмээ ээжийнхээ хүүхэд, ах эгч нарынхаа дүү болж төрсөндөө баярлаж бахархаж явдаг.

Интернэт сэтгүүлзүйд ямар өөрчлөлт шинэчлэлт авчирсан бэ?

Интернэтийн сүлжээнд суурилсан сэтгүүлзүйг цахим сэтгүүлзүй, дижитал сэтгүүлзүй гэдэг. Интернэт сэтгүүлзүйд мэдээллийн хандалтыг мөн хэвлэл мэдээллийг тэлэх, хязгааргүй сэтгэх шинэчлэлтийг авчирсан. Сөрөг талаараа интернэт компани мөн хувь хүн сэтгүүлзүйн салбарт интернэт сошиал медиа хөгжиснөөс хойш мэдээ мэдээллийг постолж, бичиж олонд түүгээх нь элбэг болсноор хэвлэл мэдээллийн орлого багасах, орлого буурхаар цөөн хүн ажиллана. Цөөн хүн ажиллахаар чанар буурна.

Гарын таван хуруу

Үхэл амьдралын заагаас амьдралын хүнд хэцүү бүхнийг давж биш дайрч гарсан Б.Дашдаваагийн гэр бүл. Одоогоос 36 жилийн өмнө 1985 оны 6 сарын 25 өдөраймшигт осол энэ гэр бүлийг уй гашуу зовлонгийн өмнөаваачих шиг л болсон юм. Ачааны машинд дайруулж өвчиндөө шаналан хэвтэх эрэлхэг зоригт 3 хан настай бяцхан хүүгээ хараад эхийн сэтгэл хүүгийнхээ төлөө залбирч, өр эмтрэх шиг л санагдах биз. Гэмтэл согогсудлалын үндэсний төвд 1 жилийн турш эмчлүүлсэн. Тэд олон шөнө, олон ч өдрийн хүнд хэцүү бүхнийг давж туулж 4 сартай хөхүүл хүүхдээ орхиод хүүгээ эмчлүүлхээр ОХУ зорьж нийт 6 том хагалгаа 43 удаагийн жижиг хагалгааг хийлгэсэн. Амьдралд шантрах, хамтдаа уйлах, уурлах, өдрүүд дэндүү их, бүх л зүйл дээр гар гараа хөтлөлцөөд л явсан ёстой тэсхийн дээдээр тэсч тэвчих ёстой гэдгийг ойлгосон. Аргаа барсан хүнд үед шөнө цөхөрч, өдөр гансарч олон хоног үргэлжилсэн өдрүүд бишгүй л байсан биз ээ. Тэд хайртай хүүгээ аврахын тулд нойр хоол хөлс хүчээ барж ачит эмч нарын буяанд 9 жил явсны эцэст хүүгийн өвчин бүрэн гүйцэд эдгээгүй юм. Гэнэт л сайн явах санааных гэдэг шиг л тэдэнд сайхан зүйлс ар араасаа тохиолдож байлаа. Эрээнтэй бараантай хүний амьдралд зовлон жаргал ээлж дарааллан ирж хувь зохиолоор учирал ирэв үү? гэлтэй олон хүний хичээл зүтгэл дундрашгүй ихсэтгэлтэй хүмүүсийн ачаар Америк улсад очиж эмчлүүлхээр хүүгээ аваад явлаа. Америкт очоод эмчилгээ амжилттай болж Д. Энхбаяр хүү бүрэн гүйцэт эмчлэгдээдэх орондоо ирлээ. Тэд ямар байвал аз жаргалтай байх болгэж мэддэг гэр бүл. Хэн нэгнээр дутаж байгаа мэтсанагдаж олон өдрийг бодон бодсоор тэд хүүхэд асрах газраас 2 бяцхан үрийг үрчилж авахаар шийдэж зүрх шулуудаж, тухайн үед хүмүүсийн хэл аманд өртөж зэмлүүлсэн ч гэсэн тэдний амьдралаар хэн ч амьдрахгүй учраас, бяцхан үрсийн нүд сэтгэл зүрхтэй нь уялдан хүн хүнээ хайрлахгүй л бол хүн болсны, эцэг эх болсны утгаучир нь юусан билээ… Тэд одоо амьдрал нь элэг бүтэн байгаад талархаж хайртай бүхэндээ анхаарал тавьж 5 хүүхэд нэг нэгнийхээ түшиг тулгуур элбэрэл хайранд одоо хэр нь жаргалтай амьдарч байна.

Цахим цагаан сар

Төмөр хэмээх үхэр жилийн цар тахлын үеийн цагаан сарыг монгол түмэн,хотол олноороо, гэр бүлээрээ цахим золголт хийж цомхон тэмдэглэлээ. Битүүнд сайн цаг буюу туулай цагтаа амжиж идээ битүүлэгээ засах гэж бөөн л хөл хөдөлгөөн. Сүү болсон цай хөөрүүлэн нүүрэндээ битүүхэн инээмсгэлэл тодруулан зогсож буй ээжийгээ харахад надад амар амгалан санагдана. Би гэдэг хүн тоос шорооны өдөр л бүх бэлтгэлээ хангасан болохоор дээлээ эвхэж тавьчихаад шинийн нэгний өглөө мөр гаргах бичвэрээ эхлэв. 35 үсэгээ сурснаасаа хойш л зүг чиг мөр гаргах, аль суудалд суусан бол гээд л гэрийнхээ хүмүүсийг эхнээс нь нэг ч хүн үлдээхгүйгээр зурхайг нь бичнэ. Бараг л уламжлал юмуу даа. Шинийн нэгний билигт сайн өдөр нар мандахтай зэрэгцээд л сэрлээ. Эмээг цайгаа чанаж байх хооронд ээж бид хоёр дээлээ өмсөж гоёлоо зүүгээд бэлэн болцгоосон юм. Би ч эмээг хөтлөөд зүг чигийг нь гаргалцчихаад ирэхэд ээж зөрөөд л миний бичсэн зурхайг аваад л гарсан ээжийг орж ирмэгц би гарлаа. Цагаагчин үхэр жилийн хаврын тэргүүн сарын шиний нэгний нарыг харчихаад мөрөө гаргачихаад л гэртээ орлоо. Бурхандаа мөргөчихөөд эмээ, ээж хоёртойгоо золголоо. Цайгаа ууж идээгээ амсчихаад л цахимаар золголт хийцгээлээ. Эмээ минь 77нас зооглож байсан болохоор хүмүүс залгаад л сар шиний мэнд хүргэх төдий л нүдэнд нь баярын нулимс цийлэгнэхийг анзаарсан юм. Би гэдэг хүн цаг цагаар нэг цадна цагаан сараар нэг цадна гэгчээр л босож нэг идээд, сууж нэг идсээр байгаад л шиний нэгнийг өнгөрөөлөө. Битүүхэн ах дүү хамаатан садангаа хүлээгээстэй хүүхэд багачууд шаагилдан хашааны хаалгаар орж ирээд л хувь буюу бэлэгээ авчихаад л бөөн инээдэм болоод л гэрийн хаалга хаагдахтай зэрэгцээд л чамд юу өгсөн гээд л хоорондоо шивэр авир гэлцдэг хүүхдүүдийг бяцхан үгүйлнэ. Шинийн гуравны өглөө би гэдэг хүн тэсгэл алдаад ээжээ хөдөө явцгаах уу? Гэж хэлж үзлээ даан ч миний санаснаар болохгүй нь харамсалтай санагдав. Гэхдээ гэр бүл хамаатан саднаараа эрүүл энх аз жаргалтай өвчин зовлонгүй л байвал хөл хорио хатуу дэглэм түрхэн зуурынх юм шиг л санагдаж билээ.